• دانشنامه ارتودنسی
  • ناهنجاری ها و درمان
  • دستگاه های ارتودنسی


  • ملاحظات حین درمان


  • ملاحظات پس از درمان










  • فلسفه ریتنشن ارتودنسی

  • ریتینر متحرک ارتودنسی

  • ریتینر ثابت ارتودنسی




  • فلسفه ریتنشن ارتودنسی  (ملاحظات پس ارتودنسی)

    در پایان درمان ارتودنسی، دستگاههای شما خارج می شوند. مرحله بعدی ریتنشن نامیده می شود. نگهدارنده ها یا ریتینر های ارتودنسی به منظور حفظ دندانها در موقعیت جدیدشان استفاده می شوند.

    دندانها توسط استخوان، الیاف الاستیک و نسج لثه که اطراف ریشه را می پوشانند ساپورت می شوند. با حرکت دندانها، استخوان به آرامی تحلیل رفته و الیاف الاستیک کشیده می شوند. به منظور اینکه دندانها در موقعیت جدیدشان بمانند، مرحله ای تحت عنوان ریتنشن جهت بازسازی این انساج لازم است. استخوان جدید می بایست رشد کرده و دور دندانها محکم گردد. الیاف تحت کشش نیز تحلیل رفته و الیاف جدید جهت ساپورت موقعیت جدید جایگزین می شوند. توجه به این نکته مهم است که این بازسازی در شرایطی که دندانها دیگر حرکت نمی کنند و به طور معمول دوازده ماه به طول می انجامد. بنابراین خصوصا" طی ماههای نخست می بایست نگهدارنده ها روز و شب به طور مرتب استفاده شوند. البته نگهدارنده های متحرک موقع غذا خوردن خارج می شوند.

    هنگامی که ریتینر ها به درستی استفاده نمی شوند، ریلپس (برگشت دندانها به حالت قبل از ارتودنسی) غیر قابل اجتناب خواهد بود. ما گمان می کنیم، شما موافقید که برای رسیدن به لبخندی زیبا و سالم هزینه، وقت و انرژی زیادی صرف نموده اید.

    بعد از ۱۲ ماه پروسه ای را به منظور سنجش ثبات دندانها آغاز می کنیم به گونه ای که طی روندی کنترل شده مدت استفاده از نگهدارنده ها را از حالت تمام وقت به نیمه وقت (شبها) به تدریج کاهش می دهیم. امکان این تغییر به فاکتورهای گوناگونی بستگی دارد، از قبیل: شدت مشکل اولیه، میزان همکاری شما طی دوازده ماه اول بکارگیری نگهدارنده ها، عادات دندان قروچه و میزان انگیزه در ادامه استفاده از نگهدارنده ها. توصیه می گردد گذاشتن ریتینر ها (در صورت متحرک بودن) طی شب ها ادامه یابد تا وقتیکه دندانهای عقل کاملا” رویش یابند و یا خارج شوند.

    در انتهای دوره ریتنشن فعال هنگامیکه تکلیف دندانهای عقل نیز روشن شده است، ما بیماران را تشویق می کنیم ریتینرهایشان را دست کم به صورت پاره وقت جهت ثبات درازمدت بگذارند. بدن انسان دینامیک است، همانگونه که با افزایش سن پوست چروک می شود، موها خاکستری می گردد، دندانهایمان نیز جابجا می شوند. خوشبختانه این جابجایی ها اندک و آرام رخ می دهند. هر چقدر مشکل اولیه شدیدتر باشد، تمایل برای ریلاپس نیز بیشتر خواهد بود. استفاده از نگهدارنده ها دست کم برای شب ها بهترین گارانتی ممکن برای حفظ دندانهای شما در موقعیت صحیح می باشد.

    قرارداد اولیه ریتینرها را پوشش نمی دهند. به علاوه ویزیت های بعد از دو سال از پایان درمان ارتودنسی مستلزم پرداخت هزینه هستند. تنظیم وقت جلسات ریتنشن بر عهده خود بیمار می باشد که به طور معمول ۳ ماه یکبار برای سال نخست و سپس دست کم سالی یکبار برای دو سال بعد خواهد بود.










     


    ریتینر متحرک ارتودنسی

    نگهدارنده های متحرک با قالبگیری از بیمار به صورت اختصاصی از مواد پلاستیکی و گاهی همراه اجزاء فلزی در لابراتوار ساخته می شوند. نگهدارنده های متحرک خود بر دو دسته هستند:
    • ریتینر هالی
    • ریتینر شفاف ( اِسیکس )


    ریتینر هالی
    ریتینرهای هالی از وایرهای فلزی و مواد آکریلی محکم ساخته شده و به گونه ای طراحی می گردند تا دندانهای شما را در محل نگه دارند. این ریتینر یک وایر کمانی شکل (کمان هالی یا کمان لبی) همراه با دو لوپ U شکل برای تنظیم دارد. قوسی از جنس آکریل که روی کام (سقف دهان) را می پوشاند این وایر ها را کنار هم نگه می دارد. مزیت این نگهدارنده این است که وایرهای فلزی می توانند به منظور تنظیم نهایی و اعمال حرکات جزئی به دندانها در صورت نیاز فعال گردند. آکریل دستگاه نیز می تواند به رنگ ها و الگوهای گوناگونی بنا به خواست بیمار ارائه شود.

    مدل خاصی از ریتینر هالی
    با عنوان ریتینر هالی راپ راوند Wraparound hawley retainer وجود دارد که در آن یک وایر کمانی بلندتر از هالی، دندانهای عقبی یک سمت را به سمت دیگر وصل می کند. در این نگهدارنده هیچ وایری از روی سطح جونده دندانها عبور نمی کند. بنابر این به آسانی اجازه می دهد که دندانها بعد از درمان در هم جفت شوند. گاهی یک وایر در ناحیه دندانهای پرمولر (آسیای کوچک) به منظور ساپورت عمودی قرار داده می شود. بیشترین کاربرد ریتینر هالی راپ راوند، کیس هایی است که در آنها برای ارتودنسی دندان آسیای کوچک (پرمولر) کشیده شده است.

    ریتینر شفاف ( اٍسیکس )
     نوع دیگری از نگهدارنده های متحرک، ریتینر شفاف ( اٍسیکس ) می باشد که از مواد پلاستیکی شفاف ساخته می شود. این ریتینر روی تمامی دندانها یا دندانهای نیش تا نیش می نشیند. نگهدارنده های شفاف شبیه پلاک های سیستم اینویزیلاین هستند، هر چند دومی نگهدارنده تلقی نمی شوند. ریتینرهای اِسیکس در صورت استفاده ۲۴ ساعته اجازه تماس دندانهای بالا و پایین را نمی دهند زیرا پلاستیک روی سطوح جونده دندانها را می پوشاند. برخی ارتودنتیست ها معتقدند، برای اینکه دندانهای بالا و پایین در هم چفت شوند لازم است سطوح جونده دندانها با هم در تماس باشند.

    تفاوت های ریتینر هالی و ریتینر شفاف
    ریتینرهای شفاف در قیاس ریتینرهای هالی مقرون به صرفه ترهستند ریتینرهای شفاف راحت تر روی دندانها می نشینند. هنگامی که نگهدارنده هالی داخل دهان است، سیمی فلزی به چشم می خورد حال آنکه ریتینرهای شفاف چندان معلوم نیستند. نگهدارنده های شفاف بیشتر مستعد شکستن زودهنگام و آسیب هستند (بالاخص در بیمارانی که دندان قروچه دارند). ریتینرهای شفاف تنها برای حفظ موقعیت دندانها مورد استفاده قرار می گیرند در حالیکه ریتینرهای هالی را می توان جهت برخی حرکات جزئی فعال نمود.



    ریتینر متحرک ارتودنسی

    نگهدارنده های متحرک با قالبگیری از بیمار به صورت اختصاصی از مواد پلاستیکی و گاهی همراه اجزاء فلزی در لابراتوار ساخته می شوند. نگهدارنده های متحرک خود بر دو دسته هستند:
    • ریتینر هالی
    • ریتینر شفاف ( اِسیکس )


    ریتینر هالی
    ریتینرهای هالی از وایرهای فلزی و مواد آکریلی محکم ساخته شده و به گونه ای طراحی می گردند تا دندانهای شما را در محل نگه دارند. این ریتینر یک وایر کمانی شکل (کمان هالی یا کمان لبی) همراه با دو لوپ U شکل برای تنظیم دارد. قوسی از جنس آکریل که روی کام (سقف دهان) را می پوشاند این وایر ها را کنار هم نگه می دارد. مزیت این نگهدارنده این است که وایرهای فلزی می توانند به منظور تنظیم نهایی و اعمال حرکات جزئی به دندانها در صورت نیاز فعال گردند. آکریل دستگاه نیز می تواند به رنگ ها و الگوهای گوناگونی بنا به خواست بیمار ارائه شود.

    مدل خاصی از ریتینر هالی
    با عنوان ریتینر هالی راپ راوند Wraparound hawley retainer وجود دارد که در آن یک وایر کمانی بلندتر از هالی، دندانهای عقبی یک سمت را به سمت دیگر وصل می کند. در این نگهدارنده هیچ وایری از روی سطح جونده دندانها عبور نمی کند. بنابر این به آسانی اجازه می دهد که دندانها بعد از درمان در هم جفت شوند. گاهی یک وایر در ناحیه دندانهای پرمولر (آسیای کوچک) به منظور ساپورت عمودی قرار داده می شود. بیشترین کاربرد ریتینر هالی راپ راوند، کیس هایی است که در آنها برای ارتودنسی دندان آسیای کوچک (پرمولر) کشیده شده است.

    ریتینر شفاف ( اٍسیکس )
     نوع دیگری از نگهدارنده های متحرک، ریتینر شفاف ( اٍسیکس ) می باشد که از مواد پلاستیکی شفاف ساخته می شود. این ریتینر روی تمامی دندانها یا دندانهای نیش تا نیش می نشیند. نگهدارنده های شفاف شبیه پلاک های سیستم اینویزیلاین هستند، هر چند دومی نگهدارنده تلقی نمی شوند. ریتینرهای اِسیکس در صورت استفاده ۲۴ ساعته اجازه تماس دندانهای بالا و پایین را نمی دهند زیرا پلاستیک روی سطوح جونده دندانها را می پوشاند. برخی ارتودنتیست ها معتقدند، برای اینکه دندانهای بالا و پایین در هم چفت شوند لازم است سطوح جونده دندانها با هم در تماس باشند.

    تفاوت های ریتینر هالی و ریتینر شفاف
    ریتینرهای شفاف در قیاس ریتینرهای هالی مقرون به صرفه ترهستند ریتینرهای شفاف راحت تر روی دندانها می نشینند. هنگامی که نگهدارنده هالی داخل دهان است، سیمی فلزی به چشم می خورد حال آنکه ریتینرهای شفاف چندان معلوم نیستند. نگهدارنده های شفاف بیشتر مستعد شکستن زودهنگام و آسیب هستند (بالاخص در بیمارانی که دندان قروچه دارند). ریتینرهای شفاف تنها برای حفظ موقعیت دندانها مورد استفاده قرار می گیرند در حالیکه ریتینرهای هالی را می توان جهت برخی حرکات جزئی فعال نمود.



    ملاحظات لازم جهت نگهدارنده های متحرک
    نگهدارنده های متحرک می بایست ۲۴ ساعت شبانه روز (حتی موقع خواب) استفاده شوند مگر آنکه متخصص ارتودنسی مدت زمان کمتری را توصیه کند، البته هنگام غذا خوردن، مسواک زدن و شنا کردن می توانید ریتینرهای خود را درآورید. بسیاری از ریتینرهای متحرک همراه یک جعبه نگهدارنده برای محافظت به بیمار ارائه می شوند. زمانی که ریتینرها داخل دهان شما نیستند باید حتما داخل جعبه و دور از دسترس بچه ها و حیوانات خانگی نگه داشته شود.

    ریتینرها می بایست روزی یکبار با حوصله توسط مسواک جداگانه و بدون خمیر دندان تمیز گردد. از آب گرم و نه داغ استفاده نمایید. مسواک زدن ریتینرها سبب زدودن پلاک های میکروبی و بوی بد آنها می گردد. جهت تازه شدن طعم ریتینر، آن را با دهانشویه به خوبی بشویید (اما داخل دهانشویه غوطه ور نکنید) و سپس به طور کامل آب بکشید. غوطه ور نمودن بیش از اندازه دستگاهها داخل دهانشویه ممکن است باعث شکننده شدن آنها شود.
    طی روزهای نخست استفاده از نگهدارنده، بسیاری از بیماران احساس جمع شدن بزاق در دهان خود می کنند. این حالت طبیعی بوده و ناشی از حضور یک جسم خارجی جدید داخل دهان و تحریک ترشح غدد بزاقی است.

    صحبت کردن تا مدتی بعد از دریافت ریتینر مشکل می باشد، اما این سختی در صحبت کردن به تدریج با عادت کردن بیمار برطرف می گردد. از بازی کردن با دستگاه خود توسط زبان بپرهیزید. این کار می تواند سبب آسیب به دندانها یا شکستن دستگاه گر

    دستگاه جدید بخصوص بعد از تنظیم اولیه ممکن است باعث درد مختصر دندانها برای یکی دو روز اول شود که طبیعی بوده و خودبخود برطرف می گردد. اگر درد دندانی بیش از یکی دو روز ادامه یافت و یا نواحی زخمی روی لثه های خود می بینید بدون آنکه خود اقدام به دستکاری دستگاه نمایید با مطب ما به شماره کلینیک تماس گرفته تا جهت تنظیم دستگاه شما وقتی خارج از نوبت و فوری در نظر گرفته شود.

    تا زمانی که ریتینرها به راحتی می نشینند، دندانها با ثبات می مانند. هر زمانی دندانها حرکت کردند، ریتینرها محکم می شوند. این سیگنالی مبنی بر عدم استفاده مرتب از ریتینر است. در این صورت نیز در اولین فرصت با مطب قرار ملاقاتی فوری جهت حل مشکل دستگاه تنظیم نمایید.

    ریتینرها شکننده هستند لذا از آنها به خوبی مراقبت کنید. البته در صورت نگهداری صحیح سالها دوام می آورند. چنانچه ریتینرها گم شوند یا بشکنند ضمن تماس فوری با ما در نظر داشته باشید که هزینه اضافه برای دستگاههای شکسته یا گم شده اعمال می گردد.

    صرفنظر از توصیه دوستان! هیچ روزی را نمی توانید بدون استفاده از ریتینرهایتان بگذرانید. همیشه ریتینرهای خود را در هر جلسه به همراه بیاورید.

    عدم استفاده صحیح از ریتینرها مطابق دستور متخصص ارتودنسی به ریلپس (برگشت مشکل ارتودنسی) منجر می شود. هرگونه هزینه ای بابت درمان مجدد ارتودنسی در آینده به عهده خود بیمار خواهد بود.